یخ خشک

یخ خشک چیست؟
به کربن دی اکسید جامد ، یخ خشک گفته می شود. یخ خشک به هیچ عنوان ذوب نمی شود بلکه در اثر گرما به صورت آنی از فاز جامد به فاز گازی تغییر حالت می دهد. لذا به هنگام تصعید آن هیچ نوع مایع و یا نم و رطوبتی به جا نمی ماند. یخ خشک در دمای منفی هفت درجه سانتی گراد و گرم تر از آن به سرعت تصعید می شود. یخ خشک به دلیل خاصیت سرمازایی ، کاربردهای متنوعی دارد.
برای اولین بار یخ خشک را یک دانشمند و زیست شناس فرانسوی کشف کرد. یخ خشک را با استفاده از فشرده سازی گاز کربن دی اکسید (co2) در دمای ثابت منفی 78.5 درجه سانتی گراد به دست می آورند. یخ خشک سمی نمی باشد اما قابل خوردن هم نیست. یکی از برترین مزیت های یخ خشک در مقایسه یا یخ معمولی ، عدم خیس کردن سطوح می باشد. همچنین یخ خشک در مقایسه با یخ معمولی ، وزن کمتری دارد و در صورت استفاده در مواد خوراکی باعث عوض شدن طعم و مزه آنها نمی شود.
کاربردهای یخ خشک چیست؟
1.بارور کردن ابرها :
یکی از طرق باروری ابرها پاشانیدن مواد سرما زا مانند یخ خشک به ابرهاست. استفاده از یخ خشک در کپسولهای آتش نشانی :
در کپسولهای آتش نشانی برای خاموش کردن مواد نفتی از یخ خشک استفاده می کنند زیرا سبک تر از آب است.
 تولید دود، مه و بخار و حالت معنوی یا رویا:
اگر به آب داغ یا بخار آب یخ خشک بیافزاییم ، مه غلیظی تولید می شود و این مه روی زمین ته نشین می شود. وسایلی که تولید دود، مه یا بخار می کنند می توانند در تولید جلوه های ویژه هیجان انگیزی به کار روند
دستگاه جرم گیر و رسوب زدا :
این دستگاه با استفاده از دانه های فشرده یخ خشک به قطر 3mm موجب رسوب زدایی ماشین آلات و سطوح مختلف می شود.
از بین برندن آسیب های ناشی از تگرگ:
یخ خشک فلزها را منقبض می کند و موجب ترمیم فرورفتگی های کوچک روی خودرو هارا ترمیم می شود و اگر به طور کامل این فر رفتگی ها را برطرف نکند اما می تواند به طور چشم گیر آنها را کاهش دهد.
یخ خشک برای برداشتن کاشی های کف:
یخ خشک می تواند با انقباض و انجماد کاشی های کف را سست کند و با دمای پایین خود موجب از بین رفتن پیوندها و جدا شدن آن شود. اگر در مرکز کاشی یخ خشک قرار دهیم پس از چند لحظه کاشی بلند میشود در غیر اینصورت می توانید با وارد کردن یک ضربه چکش ، کاشی را به راحتی جدا کنید.
یخ خشک نابود کننده ی جوندگان:
برای نابود کردن لانه ی جوندگان در هر لانه تکه ای یخ خشک قرار دهید و با خاک روی آن را بپوشانید زیرا یخ خشک از هوا سنگین تر است به راحتی وارد لانه ی آنها می شود.
یخ خشک برای داغ زدن:
برای داغ زدن اسب ها،حیوانات اهلی و سگ های شکاری از یخ خشک همراه الکل 90% فراسرد شده استفاده می شود.
استفاده از یخ خشک چه کاربردهایی دارد؟
پزشکی:
برای منجمد کردن پوست،جهت از بین بردن زگیل ها پزشکان از یخ خشک استفاده می کنندهمچنین نمونه های پزشکی را همراه با یخ خشک به آزمایشگاه ها می فرستند. برای جلوگیری از جابجایی استخوان در هنگام حمل ونقل، آن را با یخ خشک منجمد می کنند.
کُند کردن واکنش های شیمیایی:
برای نگهداری و حمل ونقل چسب های مخصوص از یخ خشک می توان استفاده کرد زیرا دمای پایین یخ خشک برخی از واکنش های شیمیایی را کند یا متوقف می کند. برای خنثی کردن برخی قلیاها نیز از یخ خشک می توان استفاده کرد.
بی اثر کننده ی محیط:
برای جابجایی تانکرهای گاز زیرزمینی از یخ خشک استفاده می کنند زیرا موجب پیشگیری از آتش سوزی می شود.برای کاهش واکنش پذیری استیلن در حمل ونقل از یخ خشک به عنوان گاز بی اثر درکپسول های جوشکاری استفاده می کنند زیرا از گازهای بی اثر ارزان تر است.
یخ خشک برای دور کردن پشه ها:
پشه ها انسانها و جانوران را از طریق تنفس و پس دادن کربن دی اکسیدی در اطراف خود می یابند پس می توان پشه ها را با یخ خشک به دام انداخت.
صنعت نفت:
برای تمیز کدرنته تانکرها از یخ خشک استفاده می شود.زمان جمع شدن پارافین و لجن در این تانکرها برای به هم زدن ته تانکر ماده ای شیمیایی به کار می رود.این کار مایع و آب را از نفت جدا می کند تا نفت جمع آوری شود.برای افزایش جریان نفت در چاه از کربن دی اکسید مایع استفاده می شود.
دیگر کاربردهای یخ خشک :
استفاده در آزمایشگاهها و مراکز علمی
انتقال گیاهان
رشد گیاهان
عامل تولید فشار
انقباض فلزات جهت فیت شدن
استفاده در صنعت روغن
ذخیره مواد غذایی
صنعت پخت نان
تهیه نوشابه
چاه های آب
نحوه نگهداری از یخ خشک:
یخ خشک به مدت زیاد و طولانی در فضای آزاد و حتی در فریزر قابل نگهداری نیست و تنها به مدت محدود در یخدان های یونولیتی نگهداری می شود که به طور متوسط روزانه ده درصد از وزن خود را از دست می دهد بهترین روش نگهداری استفاده از ظرف ها یونولیتی با ضخامت و فشرگی بالا می باشد (در صورت امکان همراه با یخدان در داخل فریزر یا سردخانه) و هر چه مقدار هوای داخل جعبه کمتر باشد مقدار افت وزنی کمتر خواهد بود.